miércoles, 28 de septiembre de 2011

apymï 2 [ ñapymï ]

Compuesto de a cabeza, py centro, esconderse. Hundirse.- Restivo dice que apymï es más propio [para] el hombre que se hunde. Tupä Kuchuvi Veve dice en binomio apymï, ñapymï zambullirzambullirse. Guasch dice ñapymï. Ortiz Mayans dice ñapymï sumergiranegar. Peralta y Osuna dicen ñapymï clavarse. Félix de Guarania dice ñapymï. [ 2 ñëmï ]ñepymïpymï; sapymï.] [La forma apymï es vigencia peculiar entre Montoya, Restivo, y Tupä Kuchuvi Veve; anotada en la entrada yvapa'a.]

A ñapymï.
Yo me hundo.

I ñapymï.
O apymï.

A ñe apymï.
Idem.

- mo; - hára.

Ygàra o ñe apymï.
Anegóse la canoa.

I jyta'ÿmba'e o ñepymï.
Y jyta'ÿmba'e o ñe apymï.
El que no sabe nadar va al fondo.

A mö ñepymï.
Hago que se vaya al fondo.

A sapymï.
Cerrar los ojos.

She resapymï rupivé A ké.
En cerrando los ojos me duermo.

E sapymï.
Cierra los ojos.

A ñëapymïmbeté she recómarangatú rehe.
He dado al través con la virtud.


Restivo :

Hundirse la canoa &c.:
O ñepymï yga.
Del hombre que se hunde más propio es:
A ñe apymï.
Hundir a otro:
A ñapymï.


Guasch :

A mo apymï.
Zambullir.
[Yo hago zambullir.]

A möñapymï.
Hundir.
[Yo hago que se hunda.]


Ortiz Mayans :

I catúva ñe ñapymï.
I catúva ñëmöñapymï.
Sumergible.

Ñe ñapymï.
Zambullimiento. Sumersión.

Ñëmöñapymï.
Sumersión.

ñapymï.
Hacer zambullir; anegar, inundar. Meter debajo de un líquido; sumergir;  chapuzar.


Peralta y  Osuna :

O ñapymï yga.
[Se hunde la canoa.]

No hay comentarios:

Publicar un comentario

Nota: solo los miembros de este blog pueden publicar comentarios.