miércoles, 28 de septiembre de 2011

apyrasa [ japyhara]

Pasar por encima.- Restivo ya usa solamente apyraha sobrepujar; ganar a otro en alguna cosa, hacerle ventaja; aventajar. Tupä Kuchuvi Veve dice japyraa pasar por encima de. Guasch dice japyhara saltar sobre un  obstáculo. Ortiz Mayans  dice japyhara atravesar un obstáculo; escalar. Peralta y Osuna dicen japyhara pasar por arriba, transponer. Félix de Guarania dice apyrasa; y japyhara. [apyrasa, apyraha y japyraa son vigencias peculiares entre Montoya, Restivo y Tupä Kuchuvi Veve, anotada en la entrada yvapa'a.]

A japyrasa.
A japyraha.
Pasé por encima.

She apyrasa.
Pasó sobre mí.

A japyraha Peru.
Soy mayor que Pedro.

A japyrasa Iuan tecómarangatú rehe.
Sobrepujo a Iuan en la virtud.

Nda she apyrahahári tecómarangatú rehe.
No tengo quien me pase en la virtud.

I japyrahahára she tecómarangatú rehe.
Yo soy el que le gano en virtud.

A ñe mbo apyrasa she ae e, tecómarangatú rehe.
Aventájome a mi mismo en virtud.

A japyraha Tupä ñande cuáitava.
Quebranté la ley de Dios.

She nde cuaitáguéra A japyraha teï.
No quise hacer lo que me mandaste.

Yvy apyraha.
Cuesta abajo. [Félix de Guarania, yvy apyrasa.]

Yvýapyrahágui A á.
Caí de alto abajo.

O ñe mo tetirö va'e angaipavaupé o japyra pyra aìveteí ho'ávo, yvy apyrahágui o apajerévo e.
Despeñase el que se da a vicios como el que cae una barranca abajo.


Restivo :

A japyraha ñembo'écuaápáva rehe.
[Gano, hago ventaja] en saber la doctrina.

A japyraha she rapisha tecómarangatú rehe.
Le hago ventaja en la virtud.

A je apyraha.
Aventajarse.


Guasch :

A japyhara.
Saltar un obstáculo.

A japyhara yvýcuàpucù àri.
Saltar sobre la zanja.


Félix de Guarania :

Ha'e she apyrasa.
Él me sobrepuja; él es más que yo; me pasó por encima.

Nda she apyrasahái mangàpyvoíhápe.
Nadie me sobrepuja en futbol.

No hay comentarios:

Publicar un comentario

Nota: solo los miembros de este blog pueden publicar comentarios.