domingo, 18 de septiembre de 2011

angeco [angecói]

Congoja, desasosiego. Compuesto de äng alma, teco teco aflicción de espíritu, inquietud del alma.- Guasch parece decir en binomio angecoangecói ansia, preocupación, pena, malestarperturbado por causas exterioresla envidia. Ortiz Mayans parece decir que el binomio angeco, angecói alma en penaremordimiento; delirar; pertenece al "guaraní clásico". Peralta y Osuna parecen decir el trinomio angeco, angecói, agecói despertarse asaltado por pesadillas, visiones, ruidos, etc. Félix de Guarania dice angeco. [Ver äng 3 [ä, äga.]]
 
She angeco asy.
Bravamente estoy afligido.

I ñangeco.
O angeco.

A mo angeco.
Enfadar, o congojar a otro.

O poròmöangecó porarávo o gueraha.
Al fin lo llevó con sus importunaciones.

Na mo angecói.
No le enfado.

Mba'e poròmöangecó.
Cosa molesta.

Poròmöangecoháva.
Molestia.

Poròmöangecó tecatu ahë!
Qué importuno es éste!

Poròmöangecosérraí.
Enfadosísimo.

Angaipa angecohá.
Ängangatáva.
Escrúpulo.

Py'a angeco.
Congoja.

I möangecopýra.
Congojado.

Poròmöangecohára.
Enfadoso, cargoso.


Restivo :

She mo angeco etei pendecó aguyjeirä rèróangatá she rerecóvo.
Me tiene inquieto el cuidado de vuestro bien.

She angeco ai.
Estar afligido.

Na she angecói hese.
No me aflijo por él, no lo deseo.

A i py'a mo angeco.
A mbo py'a angeco.
A mo angeco asy.
Afligir a otro, molestarle.

Mby'a angeco.
Aflicción.

She py'a angeco guïténa.
Estar afligido.


Guasch :

Mainumbycuéra i ñangecóiva, Re i po'ôhagué rehe co yvoty.
Los picaflores están inquietos -envidiosos- porque cogiste esta flor.

A angecói.
Inquietar.

I ñangecói.
Inquieto.


Ortiz Mayans :

Mýangecói.
Congoja.

Ñëmýangecói.
Molestia.

Poròmýangecóiva.
Molesto.


Peralta y Osuna :

She agecói.
Ñe angecói.
Delirar.

Mo angecói asy.
Dar congoja.

Mo py'a angecói.
Molestar.

Poròmýangecói.
Molestia.


Félix de Guarania :

She mo angeco asy nde recóaguyje'ÿ.
Me aflige que no te portes bien -que ya no tengas un comportamiento bueno-.

Poròmöangecócatuháva nico pe caria'y pèva.
Hombre inoportuno es ese.

No hay comentarios:

Publicar un comentario

Nota: solo los miembros de este blog pueden publicar comentarios.